Hansa-Brandenburg C.I

Niemiecki samolot rozpoznawczy z okresu I WŚ, zaprojektowany w 1914 roku przez inż. Ernesta Heinkla z wytwórni Hansa und Brandenburgische Flugzeug-Werke G.m.b.H. W Niemczech nie był popularną maszyną, ale mimo to przemysłowiec austryjacki  Camillo Castiglioni zakupił licencję tego samolotu na produkcję seryjną. Produkcję w Austrii rozpoczęto w 1916 roku w dwóch zakładach: Phoenix Flugzeug-WerkeA.G. i Ungarische Flugzeugwerke A.G. (UFAG) (właścicielem tych zakładów był Castiglioni). Każda z fabryk wprowadziła własne poprawki konstrukcyjne do samolotów tego typu.

Obydwie wytwórnie montowały w samolotach silniki o mocy do 260 KM, które były większe gabarytowo od stosowanego w Niemczech silnika Mercedes D-III (o mocy 167 KM). Aby zwiększyć pole widzenia pilota ograniczone przez większe silniki, wytwórnia UFAG zastosowała ściślejsze dopasowanie blach osłaniających korpus silnika. Phoenix natomiast obniżył łoże silnika o 0,5 metra. Z obydwu wytwórni zamówiono łączną liczbę 1336 sztuk samolotów tego typu, lecz podczas trwającej do końca 1918 roku produkcji, nie zrealizowano całości zamówienia.

Każda z wytwórni produkowała samolot w następujących seriach:

Po I WŚ samolot był produkowany przez czeskie zakłady AERO (na podstawie wykupionej licencji) pod oznaczeniami A-14, A-15, A-26.

Samolot ten był także nazywany "dużym Brandenburgiem" lub "dużym Brandy".

Na tym typie samolotu latali polscy lotnicy służący w lotnictwie austryjackim w okresie I WŚ. Po I WŚ w lotntctwie wojskowym II RP były 22 zdobyczne egzemplarze tego samolotu. 

Hansa-Brandenburg C.I miał konstrukcję mieszaną. Kadłub drewniany, kryty sklejką i blachą (okapotowanie silnika). Skrzydła drewniane, kryte płótnem. Usterzenie spawane z rur, kryte plotnem. Samolot był uzbrojony w km obserwatora Schwarzlose M.07/12 kal 8 mm i mógł przenosić 60 do 100 kg bomb. W późnych seriach (np. 429) dodawany był stały km pilota montowany z lewej strony silnika. W III RPL (Ruchomy Park Lotniczy) stosowano także km Spandau 08/15 kal.7,92 mm (km pilota), Parabellum wz.14 kal.7,92 mm (km obserwatora) i Lewis Russion kal.7,92 mm. Dodatkowe wyposażenie stanowiła radiostacja nadawcza firmy Telefunken lub Siemens-Halske. Załogę samolotu Hansa-Brandenburg C.I stanowili pilot i obserwator.

Inne fotografie / ilustracje:

Seria	26	26
Silnik	Austro-Daimler	Hiero (Warchałowski)
Moc [KM]	160	230
Rozpiętość [m]	12,3	12,3
Długość [m]	8,45	7,85
Wysokość [m]	2,95	2,95
Powierzchnia nośna [mkw]	38,4	38,4
Masa własna [kg]	797	825
Masa całkowita [kg]	1238	1195
Prędkość maks. [km/h]	140	170
Prędkość wznosz. [m/s]	2,63	3,36
Pułap [m]	5000	5000
Zasięg [km]	480	480
Czas lotu [godz]	4	4

Źródła:

• Andrzej MORGAŁA "Samoloty wojskowe w Polsce 1918-1924", Bellona Lampart, Warszawa 1997
• Krzysztof CHOŁONIEWSKI, Wiesław BĄCZKOWSKI, "Barwa w lotnictwie polskim", tom VI, WKiŁ, Warszawa 1987